Tevelingshof

Hofje aan de Binnenvestgracht, Leiden · gesticht in 1666

Bewoners van toen

De huisjes waren bedoeld voor verarmde, kinderloze echtparen van hervormde huize, ouder dan veertig jaar. Aanvankelijk was wonen gratis en ontvingen bewoners preuven: vlees, boter, bier en turf. Daar stond tegenover dat zij zich netjes en dankbaar gedroegen en baden voor de zielenrust van de stichters.

Later konden bewoners zich inkopen voor een eenmalig bedrag van 500 gulden.

De regenten bestuurden met strenge hand en bonden de bewoners aan een reglement waarin zeer veel was voorgeschreven. Een portier zag toe op de naleving. Hij opende en sloot de poort, hield de pomp vorstvrij en stak de lantaarns aan.

Niet alle hofjes werden nieuw gebouwd. Soms werden panden rond een poort aangekocht, zoals bij het Jean Michelhof aan de Pieterskerkstraat 8-12. Hofjeswoningen waren, net als gasthuizen, begijnhoven, proveniershuisjes en Heiligegeesthuisjes, een van de eerste vormen van sociale huisvesting. Hofjes komen ook voor in Engeland, België, Duitsland en Scandinavië.